Mỗi lần một mùa giải khép lại, câu hỏi về vị thế của esport Việt Nam lại xuất hiện trong các cuộc trò chuyện của người hâm mộ. Giữa rất nhiều tin tức và xu hướng game online, game mobile, esport đang diễn ra mỗi tuần, đây là câu hỏi đáng để dừng lại và nhìn cho rõ. Đội ngũ chúng tôi đã theo dõi nhiều mùa giải khác nhau, từ những giải nhỏ tổ chức trong phòng net với vài chục khán giả cho tới các sự kiện thu hút hàng nghìn người xem trực tiếp. Bài viết này là góc nhìn của người quan sát lâu năm, không phải một báo cáo học thuật.
Chúng tôi vẫn nhớ rõ những giải đấu đầu tiên. Ban tổ chức thường chỉ có vài người. Màn hình được mượn từ quán net. Tiền thưởng đôi khi chỉ là vài chục triệu đồng, gom từ các nhà tài trợ nhỏ. Điều kiện thiếu thốn thật, nhưng không khí trên khán đài lúc đó rất sôi động. Nhìn lại bây giờ, đó chính là điểm khởi đầu đáng quý của cả phong trào.
Chặng Đường Phát Triển Của Esport Việt Nam Trong Vài Năm Gần Đây
Hành trình từ phong trào tự phát đến các giải đấu bài bản diễn ra khá rõ nét. Trước đây, mọi việc phần lớn do cộng đồng tự xoay xở. Lịch thi đấu có thể thay đổi bất chợt. Luật lệ đôi khi mới được thống nhất ngay trong ngày thi đấu, khiến người chơi phải điều chỉnh chiến thuật gần như tại chỗ.
Hiện nay, nhiều giải đã có quy trình rõ ràng hơn. Lịch thi đấu được công bố sớm. Luật được niêm yết trước khi giải bắt đầu. Có trọng tài giám sát từng trận, giúp người chơi yên tâm tập trung vào chuyên môn thay vì lo cãi nhau về luật.
Các tổ chức thể thao điện tử cũng đầu tư nghiêm túc hơn. Họ thuê huấn luyện viên, xây dựng bộ phận hậu cần và có cả chuyên viên truyền thông riêng. Nhờ vậy, người chơi trẻ không còn phải tự lo mọi việc như trước, và có thể dồn sức cho việc luyện tập.
Nhà tài trợ cũng dần quan tâm nhiều hơn. Một thương hiệu đồ uống từng hỗ trợ một đội nhỏ tại giải khu vực, sau đó mở rộng sang nhiều đội và đưa hình ảnh các tuyển thủ vào chiến dịch quảng cáo. Các kênh truyền thông chính thống cũng dành thời lượng đáng kể cho tin tức esport, điều mà vài năm trước gần như không ai nghĩ tới.
So Sánh Với Các Nước Trong Khu Vực
Điểm mạnh rõ nhất của Việt Nam nằm ở game mobile. Cộng đồng game thủ trong nước có phản xạ nhanh, tinh thần thi đấu bền bỉ và thích nghi khá tốt với các bản cập nhật liên tục. Nhiều đội tuyển đã ghi dấu ấn tại các giải quốc tế, cho thấy trình độ không hề kém cạnh những nền esport đi trước.
Khoảng cách về hạ tầng và đào tạo vẫn còn
Tuy vậy, khoảng cách vẫn khá rõ khi nhìn vào hạ tầng và đào tạo. Các học viện esport có chương trình huấn luyện dài hạn còn khá hiếm. Nhiều tài năng trẻ phải tự mày mò luyện tập qua video, học hỏi từ những người đi trước trong cộng đồng. Họ thiếu một lộ trình được dẫn dắt có hệ thống ngay từ đầu, nên việc tiến bộ thường chậm và không đồng đều.
Theo quan sát của chúng tôi, đây là điểm nghẽn cần được tháo gỡ nếu muốn các đội tuyển Việt Nam giữ được phong độ lâu dài. Một tuyển thủ giỏi cần được chăm sóc về thể lực, tâm lý và chiến thuật, chứ không chỉ riêng kỹ năng thao tác. Khi một trong các mảng này bị bỏ quên, phong độ thường đi xuống sau vài tháng thi đấu căng thẳng.
Cơ sở vật chất cũng là một câu chuyện riêng. Phòng tập đạt chuẩn, đường truyền mạng ổn định hay thiết bị đồng đều giữa các đội không phải lúc nào cũng có sẵn. Khi đối thủ được luyện tập trong môi trường chuẩn hóa, chỉ một chênh lệch nhỏ về điều kiện cũng có thể quyết định kết quả của một trận đấu căng thẳng.
Xu Hướng Đáng Chú Ý Trong Thời Gian Tới
Game mobile nhiều khả năng vẫn giữ vị trí dẫn đầu về số lượng người chơi. Smartphone đã phổ biến, và chi phí để bắt đầu thấp hơn rất nhiều so với máy chơi chuyên dụng. Điều đó mở ra cơ hội cho những bạn trẻ muốn thử sức mà không cần đầu tư quá lớn ngay từ đầu.
Nếu theo dõi đều đặn, bạn sẽ nhanh chóng nắm được các mùa giải mới cũng như những đội đang vươn lên. Bạn có thể xem chuyên mục game online mà chúng tôi cập nhật thường xuyên để không bỏ lỡ tin mới. Nếu đang chuẩn bị đưa một tựa game ra thị trường Việt Nam, bạn nên tham khảo thêm cách quảng cáo app game mobile hiệu quả để tiết kiệm thời gian thử nghiệm.
Cộng đồng game thủ vẫn là nền tảng vững chắc
Cộng đồng chính là thứ giữ cho esport Việt Nam tiếp tục đi lên, dù hạ tầng vẫn còn thiếu. Những nhóm bạn lập đội chơi vui, các server riêng tổ chức giải nội bộ hay những kênh stream nhỏ tự quay tự dựng đều góp phần nuôi dưỡng phong trào. Nhiều tuyển thủ hiện nay bắt đầu đúng từ những giải nội bộ như vậy.
Nếu bạn quan tâm đến cách các tựa game đang định hình bức tranh này, hãy tham khảo thêm về game mobile và game online mà chúng tôi tổng hợp. Mỗi thể loại có cộng đồng và cách thi đấu riêng, và điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến hướng phát triển của esport.
Người hâm mộ góp phần thúc đẩy esport phát triển
Người hâm mộ không chỉ ngồi xem. Họ mua vé, mua sản phẩm lưu niệm, theo dõi quảng cáo của nhà tài trợ và tạo ra lượng tương tác khiến các giải đấu hấp dẫn hơn với thương hiệu. Chúng tôi nhận thấy lượng người theo dõi trực tiếp qua livestream tăng đều trong vài năm qua. Đây là tín hiệu tích cực cho nền tảng khán giả lâu dài, và cũng là lý do các nhà tổ chức ngày càng coi trọng việc chăm sóc cộng đồng.
Kết Luận
Esport Việt Nam đang đi đúng hướng. Khoảng cách với các nước đi trước trong khu vực vẫn còn, nhất là ở đào tạo và hạ tầng. Tuy nhiên, lợi thế về game mobile và sự gắn bó của cộng đồng là nền tảng đáng tin cậy. Chúng tôi tin vị thế của esport Việt Nam trên bản đồ khu vực sẽ dần được cải thiện nếu những phần còn thiếu được đầu tư đúng chỗ trong những năm tới.